Nawigacja
Konna Grupa Rekonstrukcji Historycznych "KRESY" (K-GRH KRESY)
Strona Główna
O nas
Szwadron Korpusu Ochrony Pogranicza "Olkieniki"
4 Pułk Strzelców Konnych Księstwa Warszawskiego
Forum
Linki
Kontakt
Szukaj

10 Pułk Ułanów Litewskich (10 PUL)
Historia
Sztandar
Barwy pułku
Odznaka pułkowa
Marsz pułkowy
Święto Pułkowe
Galeria
Źródła i materiały historyczne
Teki Andrzeja Siegieńczuka
Współczesne tradycje pułkowe
Anegdoty
Żurawiejki

Aktualnie online
Gości online: 2

Użytkowników online: 0

Łącznie użytkowników: 134
Najnowszy użytkownik: ewa
Sensacja – „Ostatni w rozkazie”
Napisane przez admin dnia listopad 23 2007 19:39:59
Sensacja – „Ostatni w rozkazie”
Antoni Roszkowski,
Piaseczno 2007 r.
Uł. Antoni Roszkowski,
zdjęcie ze służby w pułku
Uł. Antoni Roszkowski,
Białystok 8.V.1939 r.
10 Pułk Ułanów
Wniosek na odznaczenie Krzyżem Virtuti Militari
St. ułan Roszkowski Antoni
Kolejność lokaty pułkowej wniosku –
Odznaczenia V. M. – nie posiada
Funkcja: szeregowiec.
Dnia 25.IX.39 r. wysłany jako goniec z meldunkiem od patrolu ppor. Urbanowicza do dowódcy dyw. kaw. nie otrzymując dokładnego m. p. dywizji, jedynie ogólne określenie rejon Międzyrzec – Biała, przebywa z m. Mordy około 40 km, dwukrotnie spotyka się z nieprzyjacielem i na czas przynosi ważny meldunek.
Dnia 2.X.39 r. w bitwie pod Serokomlą, nie zważając na bardzo silny ogień ckm nieprzyjaciela, pod którym załamało się natarcie szwadronu, widząc leżącego rannego dowódcę plutonu ppor. Urbanowicza, wraca i wynosi go z pola walki.

Dowództwo pułku:
Busler ppłk
Plackowski ppłk
Fedorowski mjr

Rankiem 6 października 1939 roku w końcowej fazie bitwy pod Kockiem w okolicy wsi Turzystwo przed frontem 10 Pułku Ułanów Litewskich odczytano rozkaz dowódcy Grupy Operacyjnej gen. Kleeberga oraz ostatni rozkaz pułkowy nr 193 o awansach i odznaczeniach krzyżami Orderu Wojennego Virtuti Militari i Krzyżem Walecznych oraz długą listę poległych i rannych. Rozkaz ten otrzymali dowódcy szwadronów w dwóch egzemplarzach do przechowania. Wszystko wskazywało na to, że żadna z tych kopii nie przetrwała wojny. Dokument ten nie znalazł się nawet w archiwum Koła 10 Pułku Ułanów Litewskich w Londynie. Nadzieje wzbudziło dopiero odkrycie w 1993 roku na strychu w jednej z kamienic w Rypinie (woj. kujawsko-pomorskie) zapakowanych dokumentów wojskowych dotyczących historii wojennej 10 pułku ułanów, które po wojnie przywiózł tam i przechował kwatermistrz pułku mjr Stanisław Fedorowski. Wśród nich znalazł się ostatni rozkaz pułkowy oraz odręcznie napisane wnioski z komisji odznaczeniowej z dnia 6 października 1939 roku o nadanie krzyża Orderu Wojennego Virtuti Militarii V klasy dla dziesięciu oficerów, ośmiu podoficerów i jednego starszego ułana, którzy czynami i własną postawą wyróżnili w sposób szczególny w walkach w kampanii wrześniowej. Na wnioskach tych widniały podpisy dowództwa pułku: ppłk Kazimierza Buslera, jego zastępcy ppłk Józefa Plackowskiego i wspomnianego kwatermistrza mjr Stanisława Fedorowskiego, dzięki któremu przetrwały.
Po porównaniu tych dokumentów ze współczesnymi spisami kawalerów Orderu Wojennego Virtuti Militari okazało się, że nie wszyscy żołnierze wymienieni w rozkazie otrzymali najwyższe odznaczenie państwowe za waleczność. Zaszczytu tego dostąpił tylko jeden podoficer oraz dziesięciu oficerów, w tym dwóch otrzymało Virtuti Militari za zasługi w Armii Krajowej a nie za udział w kampanii wrześniowej 1939 roku. Nieścisłość tą odkrył jako pierwszy Andrzej Siegieńczuk z Nowego Yorku, zbierający pamiątki i źródła historyczne o 10 Pułku Ułanów Litewskich. Idąc tym tropem za pośrednictwem organizacji Polskiego Czerwonego Krzyża odnalazł on 17 października tego roku w Piasecznie pod Warszawą st. uł. Antoniego Roszkowskiego, żołnierza 10 Pułku Ułanów Litewskich. 90-letni weteran walk wrześniowych 1939 roku, który jako ostatni w rozkazie został przedstawiony do odznaczenia Srebrnym Krzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari, do dziś wyróżnienia nie otrzymał. Jak sam twierdzi: „zawsze chciał być krawcem. Wcześniej poszedł do wojska, by odsłużyć to co Ojczyźnie się należy. Wybuch wojny pokrzyżował jego plany…”.
Reportaż radiowy „Ostatni w rozkazie” Jana Smyka z wywiadu z Panem Antonim Roszkowskim został wyemitowany na antenie Polskiego Radia Białystok w niedzielę 24 listopada 2007 r. o godzinie 12.05. Będzie on dostępny w zasobach archiwalnych strony: www.radio.bialystok.pl
Zapraszamy również do przesłuchania reportażu Jana Smyka „Virtuti nie dali” z grudnia 2006 roku, w którym autor poszykuje odpowiedzi na pytanie: Dlaczego ośmiu żołnierzy z 10 Pułku Ułanów Litewskich przedstawionych do Virtuti Militari nigdy tego odznaczenia nie otrzymało?
Komentarze
Brak dodanych komentarzy. Może czas dodać swój?
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło
Narodowe Archiwum Cyfrowe