Nawigacja
Konna Grupa Rekonstrukcji Historycznych "KRESY" (K-GRH KRESY)
Strona Główna
O nas
Szwadron Korpusu Ochrony Pogranicza "Olkieniki"
4 Pułk Strzelców Konnych Księstwa Warszawskiego
Forum
Linki
Kontakt
Szukaj

10 Pułk Ułanów Litewskich (10 PUL)
Historia
Sztandar
Barwy pułku
Odznaka pułkowa
Marsz pułkowy
Święto Pułkowe
Galeria
Źródła i materiały historyczne
Teki Andrzeja Siegieńczuka
Współczesne tradycje pułkowe
Anegdoty
Żurawiejki

Aktualnie online
Gości online: 2

Użytkowników online: 0

Łącznie użytkowników: 134
Najnowszy użytkownik: ewa
Zapomniany szwadron
Napisane przez admin dnia grudzień 08 2007 00:37:30
Zapomniany szwadron
Odznaka KOP "Za Służbę Graniczną"
Por. Jarosław Suchorski przed stajnią
w Olkienikach, 1938 r. Na smyczy
wilk z Puszczy Rudnickiej.
Formacjami wojskowymi specjalnego przeznaczenia w czasach II Rzeczpospolitej były oddziały Korpusu Ochrony Pogranicza strzegące nienaruszalności granic. Mało kto wie, że w czasie formowania się KOP w latach 1924-1926 w 10 Pułku Ułanów Litewskich został zorganizowany dodatkowy szwadron kawalerii, który wszedł w struktury KOP i do wybuchu II wojny światowej dozorował granicę polsko-litewską na strażnicy w Olkienikach. Oddział ten był co roku uzupełniany kontyngentem ułanów szeregowych białostockiego pułku kawalerii aż do 1938 roku włącznie.Szeregowi ci odbywali pierwszy rok służby w swoim pułku kawalerii i dopiero jako rocznik drugi byli przenoszeni do KOP. Żołnierze byli specjalnie dobierani, pochodzili głównie z województw zachodnich. M. in. do KOP wysyłano wszystkich ułanów służby czynnej narodowości niemieckiej.
W latach 60-tych ubiegłego stulecia jeden z przedwojennych oficerów zawodowych KOP, bohater wojny polsko-bolszewickiej oraz wybitny jeździec rtm. Jarosław Suchorski, który w od 1935 roku służył w szwadronie kawalerii „Olkieniki” podjął trud napisania obszernego szkicu historycznego tego oddziału. Szkic ten pt: Szwadron kawalerii Korpusu Ochrony Pogranicza „Olkieniki” oparł o własne wspomnienia i przeżycia, zarówno w czasie służby na pograniczu, jak i w czasie kampanii wrześniowej 1939 rok. A było co wspominać. Szwadron KOP „Olkieniki” został w sierpniu 1939 roku zmobilizowany, jako kawaleria dywizyjna, podzielił los nielicznych oddziałów w toczącej się wojnie – dotrwał do końca kampanii, chociaż zdziesiątkowany. Rtm. Suchorski z garstką swoich ułanów kapitulował w Grupie gen. Kleeberga pod Kockiem 6 października. Zawsze podkreślał doskonałe wyszkolenie żołnierzy szwadronu, w którym był zastępcą dowódcy. Jak sam wielokrotnie wspominał: Szwadron nigdy nie miał zastrzeżeń z tego powodu do 10 pułku ułanów.
W prezentowanym szkicu z uwagą możemy śledzić szereg niesamowitych zdarzeń, które niosła ze sobą wojna. Jednym z takich zdarzeń był moment działań bojowych (4 września), kiedy to luzak dowódcy szwadronu st. uł. Fryderyk Lempke pochodzenia niemieckiego samoczynnie przejął dowodzenie koniowodnymi pozostawionymi bez przełożonego w chwili bezpośredniego zagrożenia atakiem piechoty niemieckiej i doprowadził ich do dowódcy szwadronu. Za ten czyn został przedstawiony do odznaczenia srebrnym krzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari. Ciężar gatunkowy czynu st. ułana Lempke nabiera specjalnej wagi, gdy się uprzytomni, że był to chociaż polski, ale Niemiec. Pierwszy rok służby czynnej spędził on w 10 Pułku Ułanów Litewskich zanim został przeniesiony do kawalerii KOP. Zatem należy wliczyć go w poczet „dziesiątaków” przedstawionych do odznaczenia najwyższym orderem państwowym za waleczność. Oczywiście tych tragicznych „dziesiątaków”, którzy tego odznaczenia nie otrzymali.
Jednak do najciekawszych fragmentów możemy zaliczyć okoliczności i wykonanie szarży w szyku konnym w sile plutonu na biwakujący oddział kawalerii niemieckiej w okolicach Myszyńca 1 września 1939 roku. Fakt ten jest tym ważniejszy, gdyż historycy wyliczając szarże przeprowadzone przez kawalerię polską w kampanii wrześniowej 1939 roku zupełnie pominęli tą akcję podjętą przez kawalerię dywizyjną pod Myszyńcem i zakończoną pełnym sukcesem. Zwracają uwagę również walki z dywersantami – piątą kolumną niemiecką w miejscowościach zamieszkałych przez kolonistów niemieckich.
Maszynopis niniejszego szkicu autorstwa rtm. Jarosława Suchorskiego nadesłał nam Pan Andrzej Siegieńczuk z nowojorskiego Klubu Miłośników Militariów Polskich, za co serdecznie dziękujemy. Do prezentowanej edycji źródła został dołączony w formie aneksu imienny spis 72 ułanów z 10 Pułku Ułanów Litewskich przeniesionych, jako kontyngent uzupełnienia do szwadronu KOP „Olkieniki” w 1938 roku. Byli to ci sami żołnierze, których losy w kampanii wrześniowej opisał najlepiej jak potrafił rtm. Suchorski.
Chcemy tym samym zapoczątkować publikację źródeł i artykułów historycznych, których miejmy nadzieje będzie na naszej stronie przybywać.

Komentarze
Brak dodanych komentarzy. Może czas dodać swój?
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło
Narodowe Archiwum Cyfrowe