Nawigacja
Konna Grupa Rekonstrukcji Historycznych "KRESY" (K-GRH KRESY)
Strona Główna
O nas
Szwadron Korpusu Ochrony Pogranicza "Olkieniki"
4 Pułk Strzelców Konnych Księstwa Warszawskiego
Forum
Linki
Kontakt
Szukaj

10 Pułk Ułanów Litewskich (10 PUL)
Historia
Sztandar
Barwy pułku
Odznaka pułkowa
Marsz pułkowy
Święto Pułkowe
Galeria
Źródła i materiały historyczne
Teki Andrzeja Siegieńczuka
Współczesne tradycje pułkowe
Anegdoty
Żurawiejki

Aktualnie online
Gości online: 1

Użytkowników online: 0

Łącznie użytkowników: 134
Najnowszy użytkownik: ewa
Szwadron KOP
opis1
opis2

Por. Jarosław Suchorski przed stajnią w Olkienikach, 1938 r. Na smyczy wilk z Puszczy Rudnickiej.
Rtm. Stanisław Bohdan Rusiecki, dowódca szwadronu KOP „Olkieniki”. 1934 r.
Oficerowie przed gmachem koszar szwadronu KOP „Olkieniki”, 1935 r. Od lewej: por. Jarosław Suchorski, rotmistrzowa Rusiecka, rtm. Stanisław Rusiecki.

Formacjami wojskowymi specjalnego przeznaczenia w czasach II Rzeczpospolitej były oddziały Korpusu Ochrony Pogranicza strzegące nienaruszalności granic. Mało kto wie, że w czasie formowania się KOP w latach 1924-1926 w 10 Pułku Ułanów Litewskich został zorganizowany dodatkowy szwadron kawalerii, który wszedł w struktury KOP i do wybuchu II wojny światowej dozorował granicę polsko-litewską na strażnicy w Olkienikach. Oddział ten był co roku uzupełniany kontyngentem ułanów szeregowych białostockiego pułku kawalerii aż do 1938 roku włącznie. Szeregowi ci odbywali pierwszy rok służby w swoim pułku kawalerii i dopiero jako rocznik drugi byli przenoszeni do KOP. Żołnierze byli specjalnie dobierani, pochodzili głównie z województw zachodnich. M. in. do KOP wysyłano wszystkich ułanów służby czynnej narodowości niemieckiej.

Szwadron KOP „Olkieniki” został w sierpniu 1939 roku zmobilizowany, jako kawaleria dywizyjna 33 Dywizji Piechoty Rezerwowej i przerzucony w rejon Ostrołęki, podzielił los nielicznych oddziałów w toczącej się wojnie – dotrwał do końca kampanii, chociaż zdziesiątkowany. Rtm. Jarosław Suchorski zastępca dowódcy szwadronu z garstką swoich ułanów kapitulował w Grupie gen. Kleeberga pod Kockiem 6 października. Zawsze podkreślał doskonałe wyszkolenie żołnierzy szwadronu. Jak sam wielokrotnie wspominał: Szwadron nigdy nie miał zastrzeżeń z tego powodu do 10 pułku ułanów.

Losy wojenne szwadronu były pełne niesamowitych zdarzeń. Do najciekawszych należy zaliczyć okoliczności i wykonanie szarży w szyku konnym w sile plutonu ppor. rez. Henryka Mormana na biwakujący oddział kawalerii niemieckiej w okolicach Myszyńca 1 września 1939 roku. Fakt ten jest tym ważniejszy, gdyż historycy wyliczając szarże przeprowadzone przez kawalerię polską w kampanii wrześniowej 1939 roku zupełnie pominęli tą akcję podjętą przez kawalerię dywizyjną pod Myszyńcem i zakończoną pełnym sukcesem. Innym momentem krytycznym był dzień 4 września, kiedy to luzak rtm. Stanisława Kowalewskiego, dowódcy szwadronu st. uł. Fryderyk Lempke pochodzenia niemieckiego samoczynnie przejął dowodzenie koniowodnymi pozostawionymi bez przełożonego w chwili bezpośredniego zagrożenia atakiem piechoty niemieckiej i doprowadził ich do dowódcy szwadronu. Za ten czyn został przedstawiony do odznaczenia srebrnym krzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari. Ciężar gatunkowy czynu st. ułana Lempke nabiera specjalnej wagi, gdy się uprzytomni, że był to chociaż polski, ale Niemiec. Pierwszy rok służby czynnej spędził on w 10 Pułku Ułanów Litewskich zanim został przeniesiony do KOP-u. Szwadron zmagał się również z dywersantami – piątą kolumną niemiecką w miejscowościach zamieszkałych przez kolonistów niemieckich.

Konna GRH „Kresy” utrzymując w swoich szeregach sekcję kawalerii Korpusu Ochrony Pogranicza nawiązuje do tradycji i historii szwadronu KOP „Olkieniki” starając się przywrócić pamięć o tej dość nietypowej, ale świetnie wyszkolonej kawalerii.

Rozmieszczenie oddziałów kawalerii i artylerii konnej przed marcem 1939 r. na wschodzie II Rzeczpospolitej. Szwadrony KOP – proporczyki granatowo-zielone.
(C. Leżeński, L. Kukawski, O kawalerii polskiej XX wieku, Wrocław 1991, s. 344-345).
Szkice działań szwadronu KOP „Olkieniki” 1 września oraz 6/7 września 1939 roku Adama J. Dąbrowskiego (Przegląd Kawalerii i Broni Pancernej. Kwartalnik Historyczny, t.6, 1966, nr 42, s. 115).
Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło
Narodowe Archiwum Cyfrowe